از آنجایی که زمین یک سال و مریخ دوسال طول می کشد که یک بار به دور خورشید بچرخد برای اینکه سوخت کمتری مصرف شود زمین و مریخ باید نزدیک به هم باشند . هنگامی که سفینه به بالا می رود زمین عقب تر از مریخ می باشد و سرعت زمین نیز به سرعت سفینه اضافه می شود و با یک سرعت افقی به بالا می رود و یک مسیر منحنی را طی می کند هنگامی که به مدار مریخ می رسد سیاره مریخ در آنجا وجود دارد این سفر ها در حدود ۷ ماه به طول می انجامد بعد از آن زمین جلوتر از مریخ قرار دارد .

سفر سفینه ها به مریخ :

اولین سفینه هایی که آمریکا به مریخ فرستاد سفینه های مارینر ۴ ۵ ۶ و۹ بود مارینر ۴ از فاصله ی ۴۰ هزار کیلومتری بالای مریخ عبور کرد مارینر ۶ و۷ کمی نزدیکتر گشتند تا اینکه در سال ۱۹۷۱ مارینر ۹ را به دور مریخ فرستادند که ار تمام سطح مریخ تصویر برداری کرد و از روی آن توانستند انتخاب کنند تا سفینه ی بعدی در کدام قسمت سطح مریخ بنشیند .

در سال ۱۹۷۵ سفینه ای به نام وایکینگ ۱ ( viking۱) را به مریخ فرستادند که ۴ ماه به دور مریخ گشت و در سطح مریخ فرود آمد . ۴۵ روز بعد از آنکه وایکینگ ۱ در سطح مریخ نشست وایکینگ ۲ را فرستادند که در حدود ۱۲۸ کیلومتری شمال وایکینگ ۱ فرود آمد . این سفینه توانست هوا را بسنجد و درجه حرارت شب و روز وسرعت باد هارا اندازه بگیرد . این سفینه از یک بیلچه ی مکانیکی کمی از خاک را به روی غربالی ریخت و خاک های ریز باقی مانده در مخزن را مورد آ زمایش های شیمیایی قرار داد تا ببیند موجوداتی در خاک آن وجود دارد . نتیجه آزمایش نشان داد که هیچ نوع حیات به صورت میکروبی درسطح مریخ وجود ندارد. در سال ۱۹۹۸ هنگامی که سنگ عظیمی به مریخ برخورد کرد مقدار زیادی سنگ و خاکه به بالا پرتاب شد بعضی از این سنگ ها چنان با سرعت به بالا پرتاب می شوند که می توانند از نیروی جاذبه مریخ فرار کنند و یک مدار بیضی را به دور خورشید طی کنند . گاهی اوقات که زمین از این مدار عبور می کند این سنگ ها وارد زمین می شوند . ۱۶ میلیون سال پیش سنگی به همین صورت از مدار مریخ بیرون آمد و به دور خورشید گشت و ۸ هزار سال پیش این سنگ از طرف قطب جنوب وارد زمین شد و در دهه ۱۹۸۰ این سنگ مخصوص را به آزمایشگاهی در کانادا فرستادند و در این سنگ شکلی را پیدا کردند که مانند فسیل میکروب هایی بود که در زمین وجود دارند بعد از آن خیلی ها گفتند این جزء خود سنگ است و چنین شکلی را درست کرده است هنوز دانشمندان در این رابطه با هم توافق نکردند البته بعید هم نیست چون در سطح مریخ آب وجود داشته و ممکن است این میکروب ها در آن زمان وجود داشته اند . قرار است در سال ۲۰۱۲ سفینه ای را به مریخ بفرستند و با آن سنگی را به زمین برگرداند تا آزمایشاتی را انجام دهند .

در سال ۱۹۹۶ دولت آمریکا سفینه ای را به نام پث فایندر (Path Finder) را به مریخ فرستاد . که در چهارم جولای ۱۹۹۷ به سطح مریخ فرود آمد . داخل این سفینه یک خودرو به نام سوجورنر وجود داشت . این خودرو از سفینه بیرون آمد و تا اکتبر همان سال به کارش ادامه داد و مقدار زیادی از سنگ های مریخ را مورد آزمایش قرار داد . در جلوی این خودرو دستگاهی وجود داشت که می توانست تشخیص دهد این که این سنگ ها از چه چیزهایی درست شده است و در عقب آن دستگاهی وجود داشت که با اشعه ی ایکس تصویر می گرفت . جایی که این سفینه فرود آمد منطقه ی صحرایی بود که سنگ در آن فراوان وجود داشت و این سنگ ها همگی به یک مسیری انحراف داشتند . این نشان می داد که سابقا رودخانه ای در این قسمت وجود داشته و سیل های عظیمی می آمده که این سنگ ها را به یک طرف خوابانده است .

این سنگ یوگی نام دارد که به دورنگ است . قسمت در مسیر بادها قرار دارد که رنگ آن عوض شده است ولی در سمت چپ ماسه ها هنوز به روی این سنگ چسبیده اند خودرو از جلو و عقب این سنگ آ زمایش کرده است .

یکی دیگر از آزمایشاتی که این خودرو انجام داده این بود که چرخ های جلو آن را قفل کرده و چرخ های عقب را به حرکت در آوردند . که در خاک فرورفت و اصطکاک خاک با چرخ را مرتب اندازه گرفت که چقدر این خاک مقاومت می کند و جدولی را درست کردند که هرچه قدر از سطح مریخ پایین تر روند چقدر اصطکاک آن بیشتر می شود .

سفینه بعدی به نام مارس گلوبال سرویر (Mars Global Surveyor) یکی از موفق ترین سفینه هایی بود که آمریکایی ها در هفتم نوامبر ۱۹۹۶ به مریخ فرستادند و در ۱۲ سپتامبر ۱۹۹۷ به مریخ رسید . ماموریت سفینه این بود که که به دور مریخ بکردد و با دوربینی که به همراه داشت از سرتاسر مریخ اطلاعات مختلفی را به زمین بفرستد و یک دستگاهی در این سفینه به نام ملا((MOLA: Mars Orbiter Laser Altameter وجود داشت . که امواج ماکرویوو را به صورت لیزر به پایین می فرستاد ( مانند اشعه رادار که به زهره می فرستادند ) تا نقشه ی کامل از سیاره مریخ بگیرد .شکل بالا سفینه است که در قسمت بالا آنتن آن وجود دارد که به طرف زمین است و این دوبال آبی رنگ باطری های خورشیدی هستند . در قسمت وسط بدنه ی سفینه است که در داخل آن کامپیوتر ها و ابزار دیگر وجود دارند و در قسمت پایین دوربین آن وجود دارد .

این سفینه نشان داد که در مرکز آن آهن مایع وجود دارد . سفینه ها وقتی از بالای سیاره عبور می کنند در زیر آن اگر پوسته ضخیم باشد نیروی جاذبه برای مدت کوتاهی زیاد می شود و همین طور که سرعت سفینه را اندازه بگیرند می توانند بگویند ضخامت پوسته سیاره چه قدر است .

بعد از سفینه ی گلوبال سرویر دو سفینه دیگر به مریخ فرستادند که یکی قرار بود در سطح مریخ فرود بیاید که به دلایلی سقوط کرد و دیگری قرار بود که به دور مریخ بگردد ولی این سفینه در مدار زمین منفجر شد تا اینکه سفینه ای به نام ادیسه مریخ (Mars Odssey) را در سال ۲۰۰۱ تحت نظر دکتر فیروز نادری هموطن شیرازی ما که معاون ناسا می باشد به فضا فرستادند .

در بالا آنتن آن و باطری های خورشیدی وجود دارد و در داخل بدنه ی آن دو دستگاه مختلف وجود دارد و در قسمت چپ دستگاهی است که اشعه گاما که از مریخ بیرون می آید را می سنجد این باید از سفینه دور باشد زیرا سفینه هم از خودش اشعه گاما بیرون می دهد .

این سفینه ۳ ماموریت مختلف داشت:

اولین ماموریت این بود که روشن شود که در سطح مریخ چه نوع سنگ هایی وجود دارد و مواد معدنی را پیدا کنند که اگر چنانچه آب وجود داشته باشد این مواد معدنی به وجود می آید .این کار به وسیله ی دستگاهی صورت می گرفت که مادون قرمز و نور را که از مریخ به بالا می آمد اندازه می گرفت این دستگاه نه فقط می تواند بگوید چه عناصری وجود دارد بلکه می تواند بگوید سنگ هایی که در آنجا هست چه نوع سنگ هایی هستند .

ماموریت دوم این بود که فقط اشعه ی گاما را اندازه بگیرند که آیا ببیند در زیر خاک مریخ آب و در سطح آن یخ وجود دارد . این یخ از هیدروژن می باشد . این عنصر دارای خاصیتی است که هنگامی که تششعات خورشید به این عنصر برخورد کنند اتمهای هیدروژن اشعه ی گاما از خودشان بیرون می دهند این دستگاه گاما هایی که از مریخ بیرون می آمد را می سنجید .

سومین ماموریت این بود که تششعاتی که در مریخ وجود دارد را اندازه بگیرد زیرا بالاخره روزی انسان به کره ی مریخ سفر می کند و فضانورد ها باید خودشان را در برار این تششعات محافظت کنند .نتایج این پژوهش ها نشان داد که یخ در زیر سطح مریخ فراوان وجود دارد و در عمق ۱ تا ۲ متری زیر خاک مریخ مقداری آب وجود دارد .مدار و سطح مریخ جای بی اندازه خطرناکی است زیرا تششعات خطرناک خورشید آنجا وجود دارد و برای همین هیچ موجود زنده ای نمی تواند در سطح آن زندگی کند اما به احتمال ۵ درصد امکان دارد موجوداتی به صورت میکروب در زیر آن وجود داشته باشند .

بن نوشت :

کتاب آ فرینش کائنات نوشته ی علی محمد یوسفی.

http://www.spacetoday.org

http://www.lpi.usra.edu

http://chapters.marssociety.org

http://physics.uoregon.edu

http://nssdc.gsfc.nasa.gov/

http://www.nasa.gov